De zorg is volop in ontwikkeling. Verzorgingstehuizen, ziekenhuizen en huisartsenpraktijken innoveren continu en er komen steeds meer digitale oplossingen, zoals TeamTelefoon. Deze innovatie gaat zo snel, dat we soms bijna vergeten hoe er een korte tijd geleden nog gewerkt en gecommuniceerd werd. De aankomende weken duiken wij in de reeks ‘Terug in de tijd’ met oud-verpleegkundige en historica-expert Nannie Wiegman de geschiedenis van de wijkverpleging in. We bespreken het verleden, het heden, digitalisering en professionalisering. In deze blog introduceren wij Nannie.

Maak kennis met Nannie Wiegman

Nannie is van huis uit verpleegkundige. Ze rondde gymnasium alfa af, maar koos er toch voor om verpleegkunde te studeren. “Dit was eigenlijk niet de bedoeling, maar ik was een meisje en mijn ouders zeiden: je gaat toch trouwen, dus doe maar een meisjesopleiding.”

Ze volgde  in 1970 de opleiding aan de Verpleegstersschool van de Vrije Universiteit, nu Amstel Academie. In 1961 begon deze uiterst moderne opleiding. Toen et spiksplinternieuwe VU-ziekenhuis in 1966 klaar was, konden de kersverse verpleegkundigen meteen aan de slag. “Het was echt een magnifieke opleiding, waar onder andere ook Frederike Meijboom aan had meegewerkt. Zij was een Nederlands ziekenhuisdirectrice, oprichtster van de beroepsvereniging voor verplegenden en feministe. Ze leefde maar liefst honderd jaar, van 1871 tot 1971.” Nannie schrijft momenteel een boek over haar.

De Verpleegstersopleiding aan de VU

Toen Nannie deelnam aan de verpleegstersopleiding, kreeg zij eerst een vooropleiding. Tijdens deze vooropleiding maakte zij kennis met Aly van der Meij-de Leur (1928-2012) die geschiedenisles gaf. Zo ontdekte zij één van haar passies.

“Van der Meij was een historica en kwam lesgeven over de geschiedenis van de verpleging. Alle meiden van de opleiding vonden hier niks aan. Ik vond het daarentegen helemaal geweldig. Ze vertelde waarom in het ziekenhuis de dingen gebeurden zoals deze gebeurden. Door de historische ontwikkeling die de verpleging had meegemaakt, ging ik het werk in het ziekenhuis heel anders bekijken. Ik zag hoe krampachtig artsen en verpleegkundigen met elkaar communiceerden. Ik vroeg me af waarom er zo’n enorme afstand tussen beide beroepen was. Let wel, het was 1970. Om dit beter te begrijpen wilde ik meer weten over de historie achter de verpleging. Toen besefte ik dat ik geschiedenis wilde studeren.” 

“Ik heb toch eerst de opleiding afgemaakt en daarna tien jaar in verschillende ziekenhuizen gewerkt. Naast het werken volgde ik een extra opleiding voor docent. Daarna ben ik geschiedenis gaan studeren. Dit voelde echt als mijn vak en hier wilde ik mee verder.”

Nannie combineert haar twee passies

Tijdens haar tijd als verpleegkundige heeft Nannie ook haar passie voor de verpleging ontdekt. Ze besloot daarom om haar twee passies te combineren en werd directeur van het Florence Nightingale Instituut (FNI), een museum gericht op de geschiedenis van de verpleegkundige en verzorgende, vernoemd naar de grondlegger van de verpleging. “Ik ben hier ongeveer 22 jaar directeur geweest. Het museum bestond uit een vaste expositie over de algemene geschiedenis van de verpleging en verzorging, aangevuld met  thema exposities over wijkverpleging, gezinsverzorging, kraamzorg en academische verpleging.”

Nannie was zelf al vroeg bezig met innovatie. In 2012 werden de deuren van Florence Nightingale Instituut gesloten. Zij besloot toen om het museum te digitaliseren, zodat het online bekeken kon worden. “De hele verpleegkundige collectie die we hadden, heb ik in 3D laten digitaliseren. Het online museum is zelfs erkend door de Nederlandse museumvereniging. Tot 2019 heb ik hier leiding aan gegeven en toen ik ben gestopt,is het onderdeel geworden van de beroepsorganisatie V&VN.”

De deuren van Bureau Wiegman openen

Toen zij de deur bij het FNI sloot, besloot ze zelf een nieuwe deur te openen: Bureau Wiegman“Ik heb zoveel plezier in de geschiedenis van de verpleegkunde en weet hier zoveel van. Ook merkte ik tijdens mijn tijd bij het FNI dat er zoveel vragen waren. Bij Bureau Wiegman kan iedereen terecht met vragen over de geschiedenis van verpleegkunde. Vanuit Bureau Wiegman schrijf ik momenteel ook boeken, blogs, columns, artikelen en geef ik advies.” 

Voorheen was er in Nederland nog weinig bekend op het gebied van geschiedenis van de verpleging. Nannie merkt echter dat het nog steeds lastig is om die geschiedenis een plaats te geven in het onderwijs. “Je zou eigenlijk willen dat verpleegkundigen en verzorgenden meer snappen waar de werkwijzen van verpleegkunde vandaan komt. Als je weet wat de achtergrond is van je beroep, heb je wat meer grip op het nu. Ik heb drie jaar in het buitenland gewerkt voor The Wellcome Institute for the History of Medicine. Zij hadden een groot archief, waar ik volledig met mijn passie aan de slag kon en waar ik ook veel informatie vandaan heb kunnen halen.”

 Stichting Zuster Vernède

Nannie zit niet stil. Naast Bureau Wiegman is zij ook directeur van Stichting Zuster VernèdeZuster Vernède was de eerste verpleegkundige geweest die in de jaren ‘20 een boek schreef heeft over de geschiedenis van de verpleegkunde. “Ik dacht: we gaan de stichting vernoemen naar de eerste verpleegster die het vakgebied op de kaart gezet heeft.” 

Nannie weet dankzij haar ervaringen en kennis enorm veel over de geschiedenis van de verpleging. De volgende blog duiken we in de geschiedenis van de wijkverpleging. We blikken terug op hoe de thuiszorg er vroeger uitzag en hoe de bereikbaarheid geregeld werd. Je leest dit in onze volgende nieuwsbrief!

 

Vind je onze artikelen leuk? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang om de week onze meest recente artikelen!