Op Prinsjesdag zagen we weer het bekende tafereel: de glazen koets, de hoedjes en de troonrede, waarin de plannen voor het komende jaar werden verteld. Maar wie goed luisterde naar wat er wél en vooral níét werd gezegd, voelde een opvallende stilte. Het woord ‘zorg’ viel amper, slechts twee keer in de hele troonrede. Dat voelt wrang voor iedereen die zich dagelijks inzet voor de zorg van anderen. De begroting staat weliswaar vol met termen als ‘passende zorg’ en ‘preventie’, maar werpt tegelijkertijd hoge drempels op voor de praktijk.
Eigen bijdragen brengen tijdig ingrijpen in gevaar
Het kabinet hamert op het belang van preventie en het langer zelfstandig thuiswonen van ouderen. Maar wie de plannen ontleedt, ziet een gevaarlijke situatie opkomen. Het kabinet stelt voor vanaf januari 2028 een eigen bijdrage voor de wijkverpleging in te voeren en wil de huishoudelijke hulp als standaard maatwerkvoorziening uit de Wmo laten verdwijnen. Juist wijkverpleegkundigen en huishoudelijke hulpen komen achter de voordeur en signaleren problemen vóórdat het misgaat. Het toevoegen van financiële drempels staat lijnrecht tegenover het idee van tijdig ingrijpen. Verpleegkundigen waarschuwen namelijk dat mensen een zorgmoment gaan uitstellen door de kosten die het met zich meebrengt. Wanneer de zorg te lang wordt uitgesteld, komen deze mensen terecht bij de huisarts of spoedeisende hulp, waar de kosten alleen maar oplopen. Door een eigen bijdrage in te voeren worden de uiteindelijke kosten alleen maar opgedreven.
Personeelstekort vraagt om dezelfde daadkracht als defensie
Ook over de krapte op de werkvloer bleef de troonrede stil. Het kabinet laat wel zien dat het de personeelsuitdagingen bij defensie aan wil pakken. Dat is en begrijpelijke prioriteit in deze tijd, maar we missen dezelfde actie voor de zorg. Terwijl de tekorten in de thuiszorg, ggz en gehandicaptenzorg de komende jaren verder zullen oplopen, moeten zorgverleners het vooral doen met plannen rond administratieve lastenverlichting en digitalisering. Dat is nuttig, maar het lost de fysieke schaarste aan handen aan het bed niet op.
De burger betaalt meer voor minder zekerheid
Ondertussen stijgt de zorgpremie verder richting gemiddeld 169 euro per maand en blijft de discussie bestaan over de verhoging van het eigen risico (naar 400 euro in de toekomst). De burger betaalt dus meer, terwijl de toegang tot tijdelijke en langdurige ondersteuning onder druk blijft staan.
Als we willen dat mensen écht langer gezond thuis blijven wonen en de zorg toegankelijk blijft, moet de politiek niet alleen praten over preventie, maar de zorgprofessionals in de wijk ook daadwerkelijk de ruimte en steun geven die zij verdienen.
Niet helemaal vergeten
Dat de zorg weinig werd genoemd in de troonrede, betekent gelukkig niet dat er helemaal niet aan is gedacht. In de uitgewerkte begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) staan namelijk wel concrete plannen en stijgen de totale zorguitgaven in 2027 naar ruim 118 miljard euro (in 2026 was dit nog zo’n 114 miljard euro).
Focus op ‘passende zorg’
Het kabinet kiest in de begroting sterk voor het principe van ‘passende zorg’. Dit houdt in dat er kritischer wordt gekeken naar welke behandelingen wel en niet uit het basispakket worden vergoed. Zorg moet aantoonbaar effectief zijn en waar mogelijk worden vervangen door bijvoorbeeld digitale zorg of ondersteuning vanuit de wijk. Het kabinet bereidt een wetgeving voor om deze regels eind 2027 wettelijk vast te leggen.
Daarnaast werkt het kabinet aan nieuwe afspraken met sectoren zoals de ouderenzorg, gehandicaptenzorg en de langdurige ggz. Mogelijke extra budgetten voor deze sectoren worden gekoppeld aan bestuurlijke afspraken over de manier waarop de zorg in de regio wordt georganiseerd. Het doel van het kabinet hiermee is om de zorgstelsels ook op de langere termijn financieel houdbaar en toegankelijk te houden.
Wil je op de hoogte blijven van nieuws en ontwikkelingen rondom de zorg? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.







