De meeste Nederlanders vertrouwen er niet op dat de zorg voor hen betaalbaar blijft. Dit blijkt uit meerjarig onderzoek van het Nivel, waarbij burgers in 2020, 2022 en 2024 over hun vertrouwen in de zorgkosten werden bevraagd.
Vertrouwen al jaren laag
In alle drie de meetjaren had nooit meer dan een derde van de mensen vertrouwen dat de eigen bijdragen betaalbaar blijven. Het vertrouwen dat patiënten niet het slachtoffer worden van stijgende kosten daalde van één op de vijf in 2020 naar ongeveer één op de tien in 2024. Slechts één op de elf burgers geloofde in 2024 dat bezuinigingen in de zorg niet ten koste gaan van patiënten. Dit lage vertrouwen is overigens niet nieuw: ook uit onderzoek in 2006 bleek al dat burgers weinig vertrouwen hadden in de betaalbaarheid van de zorg.
Niet iedereen even pessimistisch
Er zijn wel duidelijke verschillen tussen groepen. Mannen zijn positiever dan vrouwen, net als mensen die hun eigen gezondheid als goed beoordelen. Ook mensen die weinig of geen zorg gebruiken, vertrouwen er vaker op dat de kosten beheersbaar blijven. Wie zelf veel zorg nodig heeft, is het meest sceptisch. Dit is begrijpelijk, want zij merken de stijgende kosten het snelst in hun eigen portemonnee.
Stijgende premies als verklaring
Een mogelijke verklaring voor het lage vertrouwen is dat burgers de stijgende zorgkosten concreet voelen. De gemiddelde premie voor de basisverzekering steeg tussen 2020 en 2025 met bijna 465 euro per jaar. De zorgtoeslag steeg wel mee, maar minder hard. Huishoudens met de laagste inkomens gingen er netto op achteruit. Ook de kosten van langdurige zorg namen elk jaar toe, wat burgers merkten aan hogere eigen bijdragen en minder vergoede voorzieningen.
Verdere stijging eigen risico in zicht
De vooruitzichten stemmen niet optimistischer. Uit het coalitieakkoord 2026–2030 blijkt dat het eigen risico stapsgewijs wordt verhoogd naar 520 euro in 2030. Verschillende politieke partijen willen daarnaast bezuinigen op de zorg om hogere defensie-uitgaven te financieren. Het Nivel verwacht dat het vertrouwen in de betaalbaarheid voorlopig laag blijft en blijft de ontwikkelingen volgen via zijn Barometer Vertrouwen.
Wil je meer lezen over de betaalbaarheid van de zorg? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief en ontvang de laatste inzichten rechtstreeks in je inbox.
