Een flink aantal zorgprofessionals werkt tegenwoordig als zzp’er. De overheid maakt zich zorgen om de arbeidspositie van zzp’ers en wil het aantal zzp’ers in de zorg daarom terugdringen. Ook werkgevers maken zich zorgen om het grote aantal zzp’ers, maar erkennen wel dat zzp’ers nodig zijn om de continuïteit van zorg te waarborgen. De vereniging van Brancheorganisaties in de Zorg (BoZ) werkt al enige tijd aan het Fiscaal kader ZZP Zorg. Dit kader is bedoeld om schijnzelfstandigheid in de zorg tegen te gaan. Minister Van Gennip van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leek aan dit kader mee te werken. Toch kwam Van Gennip onlangs met een wetsvoorstel dat juist in strijd lijkt te zijn met het Fiscaal kader ZZP Zorg. Wat kunnen zzp’ers en werkgevers nu precies verwachten in 2024?
Schijnzelfstandigheid houdt in dat je als zzp’er een opdracht aanneemt voor een opdrachtgever, maar eigenlijk werk verricht alsof je in loondienst bent. De verhouding tussen de opdrachtgever en de zzp’er lijkt bij schijnzelfstandigheid te veel op de verhouding tussen een werkgever en werknemer. Voor de Belastingdienst is dit onwenselijk, aangezien zij inkomsten missen door schijnzelfstandigheid. Ook is schijnzelfstandigheid onwenselijk voor de werkgever zelf, met name als het aankomt op de tevredenheid en het behoud van vaste werknemers.
Fiscaal Kader ZZP Zorg
Op 6 juli 2023 tekenden de BoZ, Minister Helder (Langdurige zorg en Sport), minister Van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) en staatssecretaris Van Rij (Fiscaliteit en Belastingdienst) een samenwerkingsverklaring om schijnzelfstandigheid in de zorg tegen te gaan. Onderdeel van deze samenwerking is het bovengenoemde Fiscaal kader ZZP Zorg. In dit kader wordt gedefinieerd op welke manier zzp’ers wel en niet mogen worden ingezet. Zo moet de inhuur van zzp’ers beperkt worden tot de vervanging van ziek personeel, ondersteuning bij piekmomenten en het leveren van unieke zorg waar specifieke kwalificaties voor nodig zijn. Daarnaast worden in het kader eisen gesteld aan de kwaliteit van zorg en aan het ondernemerschap.
Roet in het eten
Vlak voordat het kader gepubliceerd zou worden, kwam minister Van Gennip van Sociale Zaken en Werkgelegenheid met een wetsvoorstel om het aantal zzp’ers terug te dringen. Hiermee hoopt ze te voorkomen dat mensen in een positie terechtkomen waarin ze geen inkomenszekerheid hebben. Het wetsvoorstel moet door middel van jurisprudentie (rechterlijke uitspraken) concreet maken wat het verschil is tussen in dienst werken en werken als zelfstandige. Een artikel van Skipr maakt duidelijk dat de inzet van zzp’ers in de zorg door het nieuwe wetsvoorstel nagenoeg onmogelijk zou worden. Alleen in het geval van zorg aan particuliere zorgvragers met een persoonsgebonden budget of zorg die specifieke kennis en ervaring vereist, kunnen dan nog zzp’ers worden ingezet.
Kritiek op van Gennip
De BoZ is verrast over het wetsvoorstel van minister Van Gennip. Het Fiscaal kader ZZP Zorg, dat onder andere door Van Gennip zelf gesteund wordt, zou per 1 januari 2024 ingaan. Het nieuwe wetsvoorstel zou per 2025 van kracht zijn. Aangezien dit voorstel in strijd lijkt te zijn met het Fiscaal kader ZZP Zorg, is de implementatie van het kader uitgesteld tot 1 juli 2024. De brancheorganisaties die verenigd zijn in de BoZ hebben samen een brief gestuurd aan Van Gennip, waarin zij de minister vragen om uitleg te geven over deze situatie.
Negatieve consequenties
Zzp-verenigingen wijzen erop dat het nieuwe wetsvoorstel van de minister ervoor zal zorgen dat een groot deel van de zzp’ers die nu in de zorg werken de sector zullen verlaten. Dit kan grote consequenties hebben voor werkgevers. ZZP-erindezorg.nl stelt dat zorgorganisaties zich druk maken over de continuïteit van zorg, aangezien een verplicht dienstverband er niet toe zal leiden dat zzp’ers ook daadwerkelijk in dienst gaan treden bij werkgevers in de zorg. Het gevolg is dat werkgevers juist nog meer moeite zullen hebben met het vullen van de roosters.
Wil je meer weten over de inhoud van het wetsvoorstel van minister Van Gennip? Lees dan verder op de website van de Rijksoverheid. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van nieuwe artikelen.
