Het is vrijdagavond als de wijkverpleegkundige tijdens haar avondronde een melding op haar telefoon krijgt: mevrouw Janssen heeft haar medicatie niet ingenomen. Na een belletje naar mevrouw dat in de voicemail eindigt, springt de wijkverpleegkundige toch maar in de auto. Toch maar even controleren of alles goed gaat. Tien minuten heen, tien minuten terug, plus de tijd dat de zorgprofessional binnen is. Zo loopt haar route snel vertraging op.
Wat als de oplossing om dat ritje te voorkomen dichterbij ligt dan we denken? Wat nou als de buurvrouw van mevrouw Janssen de melding ook had gekregen en even had kunnen kijken en helpen met de medicatie? Dat had de wijkverpleegkundige vertraging en de cliënt wachttijd bespaard.
Van toeschouwer naar teamgenoot
In de zorg spreken we vaak over mantelzorgers als onmisbare schakel. Toch worden ze vaker als toeschouwers dan als teamgenoten behandeld.
Tijdens onze recente hackathon spraken we met zorgprofessionals en mantelzorgers over het betrekken van de informele zorg bij de formele zorg. Daar werd duidelijk dat er zeker ruimte is voor verbetering. Op dit moment worden mantelzorgers vooral betrokken op het moment dat er iets is gebeurd. “Over het algemeen is er contact wanneer er echt iets aan de hand is, maar het verschilt natuurlijk hoe betrokken de mantelzorger is,” geeft een zorgprofessional aan.
Dat contact, vaak een belletje achteraf zijn om te vertellen wat er is gebeurd, kan beter. De deelnemers waren het eens: de communicatie tussen het zorgteam en de mantelzorgers kan duidelijker en transparanter. “Het is belangrijk om te zeggen waar het op staat en om korte lijnen te hebben,” aldus een mantelzorger.
Mantelzorgers die meer willen
Beter samenwerken met mantelzorgers gaat niet alleen over de professional ontlasten of de cliënt beter helpen. Het gaat ook over wat de mantelzorger zelf terugkrijgt. “Ik vind het heel fijn om wat te kunnen doen voor een ander,” deelde een deelnemer. Voor sommige mantelzorgers is zorgen geen extra belasting, maar geeft het voldoening. “Alleen al echt luisteren is belangrijk, het creëren van een vertrouwensband met anderen vind ik mooi”.
Nabijheid als kracht
Daarnaast heeft het betrekken van mantelzorgers voordelen: cliënten zien een bekend gezicht, iemand die ze kennen en vertrouwen. Ook hoeft de cliënt vaak minder lang te wachten als de mantelzorger dichtbij woont. Een zorgprofessional is vaak onderweg of moet zijn of haar huidige taken afmaken voordat hij/zij beschikbaar is.
Grenzen blijven bewaken
Wel is het belangrijk om elke situatie los te bekijken. “Zolang het lukt, vind ik het heel belangrijk om er voor anderen te zijn,” geeft een mantelzorger al aan. Dat is belangrijk om naar te luisteren: we moeten niet willen dat mantelzorgers zichzelf voorbij lopen, omdat ze denken dat het moet. “Het is belangrijk om met collega’s goed te blijven observeren of de mantelzorger niet overbelast raakt”.
Praktische oplossingen
Tijdens de hackathon werden mogelijke oplossingen besproken. Een halfjaarlijkse evaluatie kan helpen om verwachtingen uit te spreken, grenzen te bewaken en taken te bespreken die mantelzorgers eventueel kunnen overnemen. Ook regelmatig contact en betere communicatie tussen mantelzorger en zorgorganisatie werden genoemd als belangrijke oplossingen. Door regelmatig samen te overleggen en te sparren blijven verwachtingen en grenzen duidelijk.
Samen sterker
Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: goede zorg voor cliënten die het nodig hebben, zonder dat de zorgprofessional of mantelzorger daaronder bezwijkt. Het is tijd om meer samen te werken met alle partijen die kunnen en willen bijdragen aan het garanderen van de best mogelijke zorg.
We vinden het belangrijk om te werken met de zorg, voor de zorg. Heb jij een idee over hoe we de zorg kunnen verbeteren? Over het betrekken van de informele zorg of wat anders, neem contact met ons op en dan denken we graag mee. Wil je op de hoogte blijven van nieuws in de zorg? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
