Door het plotselinge vertrek van de PVV uit de coalitie werd kabinet-Schoof op 3 juni 2025 demissionair. Hierdoor is opnieuw politieke onzekerheid ontstaan in een sector die juist snakt naar stabiliteit: de zorg. Wat heeft het kabinet in bijna elf maanden kunnen realiseren? Welke plannen liggen nu stil? Wat blijft onzeker tot er een nieuw kabinet aantreedt?
Een korte periode, grote ambities
Het kabinet-Schoof kwam met ambitieuze plannen voor de zorg, gericht op structurele hervormingen voor zorgverleners. Zo werd de zorgpremie in 2025 verhoogd naar gemiddeld €156 per maand, met een bijbehorende verhoging van de zorgtoeslag. Ook werd er geld vrijgemaakt voor digitalisering en het terugdringen van administratieve lasten: €162 miljoen om zorgverleners meer tijd te geven voor het échte werk. Die maatregelen zijn inmiddels doorgevoerd en lopen voorlopig gewoon door.
Ook op het gebied van volksgezondheid werden concrete stappen gezet: vanaf dit jaar wordt het RS-virus opgenomen in het vaccinatieprogramma voor baby’s en komt er een nieuw pneumokokkenvaccin voor ouderen beschikbaar.
Politieke val als rem op hervormingen
Omdat het kabinet-Schoof is gevallen, kan het demissionaire kabinet geen nieuwe grote besluiten meer kan nemen. Het overleg over de arbeidsmarkt in de zorg (AZWA) gaat ondanks de val wel door. Tegelijkertijd bestaat er veel onzekerheid binnen het zorgveld over de voortgang van belangrijke afspraken, zoals het zorgakkoord en plannen rondom de Jeugdwet. De verdere uitvoering van veel hervormingen hangt af van het volgende kabinet.
Zorgveld reageert met gemengde gevoelens
Het zorgveld reageert gemengd op de val van het kabinet. Sommige partijen, zoals vakbond FNV, zien het als een kans op een nieuwe start. Ze zijn opgelucht dat sommige maatregelen zijn uitgebleven. Zo werd er veel ingezet op technologische oplossingen als AI, terwijl structurele problemen zoals hoge werkdruk en personeelstekorten nauwelijks werden aangepakt.
Anderen maken zich juist zorgen over de onzekerheid die ontstaat rond lopende trajecten, zoals het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Dit overleg is bedoeld om werkdruk en bureaucratie in de sector aan te pakken. Hoewel het overleg vooralsnog doorgaat, is het onzeker of de gemaakte afspraken daadwerkelijk omgezet worden in beleid.
Zelfstandige zorgprofessionals in onzekerheid
Zelfstandige zorgprofessionals, zoals zzp’ers in de wijkverpleging, blijven voorlopig in onzekerheid over de toekomst van hun rechtspositie. Sinds 1 januari 2025 wordt de Wet DBA weer gehandhaafd. Deze wet is bedoelt om schijnzelfstandigheid te voorkomen. Tegelijkertijd loopt de behandeling van nieuwe wetgeving vertraging op. Het gaat bijvoorbeeld om de Wet VBAR (die duidelijker maakt wanneer iemand werknemer is). Ook de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor zzpers is uitgesteld. Dit komt door de val van het kabinet. De kans is groot dat deze wetgeving pas na de verkiezingen en de vorming van een nieuw kabinet verder wordt behandeld. Dit betekent dat zzp’ers in de zorg voorlopig moeten afwachten hoe hun wetgeving zich zal ontwikkelen.
Lopende afspraken en digitalisering in de wacht
Onder de plannen van het kabinet-Schoof viel ook een ambitieus initiatief om kunstmatige intelligentie (AI) te gebruiken voor het terugdringen van administratieve taken in de zorg. Minister Agema had aangekondigd in het voorjaar van 2025 met kaders te komen voor het gebruik van AI bij zorgadministratie, met als doel de administratietijd in de zorg in 2030 te halveren. Ze verwees daarbij naar een pilot die momenteel loopt in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis, waar AI al werd ingezet om administratieve taken te versnellen.
Met de val van het kabinet zijn deze plannen onzeker geworden. Het demissionaire kabinet heeft geen mandaat meer om nieuwe beleidskaders vast te stellen of wetgeving door te voeren. Dit betekent dat de aangekondigde AI-kaders, evenals andere digitaliseringsinitiatieven, voorlopig in de wacht staan.
Daarnaast is er bezorgdheid over de haalbaarheid van de ambitieuze doelen. Zorgvisie wijst op de complexiteit van het implementeren van AI in de zorg, zoals het integreren van systemen, het waarborgen van privacy en het verkrijgen van draagvlak onder zorgprofessionals. Zonder politieke sturing en financiering is het onzeker of en wanneer deze technologische innovaties op grote schaal kunnen worden doorgevoerd.
Wat staat ons te wachten?
Met het aftreden van minister Agema en de val van het kabinet-Schoof staat de zorgsector opnieuw voor een periode van onzekerheid. De urgente problemen, zoals personeelstekorten, hoge werkdruk en financiële druk, vragen om structurele oplossingen.
Voor veel zorgprofessionals en patiënten betekent dit een tussenfase: enerzijds voortzetting van bestaande maatregelen, anderzijds onduidelijkheid over de toekomst. Het is aan de politieke partijen die straks een nieuw kabinet vormen om de draad weer op te pakken en met realistische en duurzame plannen te komen. Tot die tijd blijft de zorgsector alert, hoopvol, maar ook bezorgd over de uitdagingen die nog voor hen liggen.
Wil je op de hoogte blijven van de gevolgen van de val van het kabinet voor de zorg? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.
