De manier waarop ouderen in Nederland zorg ontvangen, verschuift. Dat blijkt uit de Regiomonitor 2026 Verpleegzorg van Zorgverzekeraars Nederland (ZN). Steeds meer mensen met een zware zorgvraag worden thuis verzorgd, terwijl er steeds minder bezette plekken zijn in verpleeghuizen.
Thuiszorg groeit door
Het totale aantal mensen dat verpleegzorg thuis ontvangt, nam in 2025 opnieuw toe. Vooral mensen die in een gewone woning wonen en toch zware zorg krijgen, vormen een groeiende groep. In 2024 ontving 26,5 procent van de mensen met een volledig pakket die zorg thuis in een gewone woning. In 2025 was dat al 30,6 procent.
Vanaf 2027 verwacht omslag
ZN voorziet dat deze groei niet aanhoudt. In het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg is vastgelegd dat vanaf 2027 een andere vorm van thuiszorg voorrang krijgt. In plaats van dat één zorgaanbieder alle zorg regelt, wordt het straks gebruikelijker dat verschillende zorgverleners elk een deel van de zorg op zich nemen. Denk aan de ene organisatie voor de dagelijkse verzorging en een andere voor verpleegkundige handelingen. Dat moet de verschillen tussen regio’s kleiner maken en de zorg efficiënter organiseren.
Minder bezette verpleeghuisplekken
Het aantal bezette plekken in verpleeghuizen liep terug van 131.520 in 2024 naar 130.239 in 2025. Zorgkantoren onderzoeken samen met onder andere het RIVM wat de oorzaak is van deze daling en of die tijdelijk of structureel is.
Zorgvraag wordt zwaarder
Zowel in verpleeghuizen als thuis neemt het aandeel van de lichtere zorgprofielen af, terwijl zwaardere profielen juist vaker voorkomen. Om wat voor zorg gaat dit?
- Lichter profiel (bijv. VV4): gericht op beschut wonen en intensieve begeleiding. Bijvoorbeeld: Iemand met beginnende dementie of een chronische ziekte die structuur en toezicht nodig heeft, maar nog wel mobiel is.
- Zwaarder profiel: gericht op intensieve verpleging en verzorging. Bijvoorbeeld: Iemand in de laatste fase van dementie of met zware lichamelijke uitval, die volledig afhankelijk is van hulp bij het opstaan, wassen en eten, en continu medisch toezicht nodig heeft.
Daarnaast is een groeiend deel van de verpleegzorgcapaciteit in gebruik bij ‘sectorvreemde cliënten’. Dit zijn mensen vanuit de ggz of gehandicaptenzorg die ouder worden en daardoor nu ook intensieve verpleegzorg nodig hebben. Tussen 2019 en 2025 nam deze specifieke groep substantieel toe, zowel in verpleeghuizen als in de thuissituatie.
Blik op 2030
De monitor kijkt ook vooruit. Een nieuw rekenmodel voorspelt voor 2030 een lagere zorgvraag dan eerder werd verwacht. Toch benadrukken de zorgkantoren dat er de komende jaren nog steeds veel gebouwd moet worden. De meeste ouderen ontvangen namelijk geen zorg via de Wet langdurige zorg, maar hebben op termijn wel een woning nodig waar zorg geleverd kan worden als dat nodig is. Bovendien verschilt de situatie sterk per regio. Wat in de ene regio genoeg is, kan elders nog een flink tekort betekenen.
Wil je op de hoogte blijven van dit soort ontwikkelingen in de zorg? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief en ontvang de laatste updates direct in je mailbox.
